Twee jaar oorlog in Soedan: 's werelds grootste humanitaire crisis stort miljoenen mensen in wanhoop

Soedan is momenteel de enige plek ter wereld waar officieel op meerdere plaatsen hongersnood is uitgeroepen. Eerst in het Zamzam kamp, en daarna in tien andere gebieden. Zeventien andere regio’s staan nu op de rand van de afgrond. ​ Zonder onmiddellijke interventie lopen honderdduizenden levens gevaar.

In maart ondersteunde AZG vaccinatiecampagnes voor kinderen jonger dan twee jaar in Zuid-Darfur, waarbij ook gescreend werd naar ondervoeding. Daaruit bleek dat 7% van de 17.000 gescreende kinderen leed aan ernstige acute ondervoeding en 30% aan globale acute ondervoeding. In december 2024 ontdekten AZG-teams in Noord-Darfur na screening van 9.500 kinderen dat maar liefst 35,5% van de kinderen jonger dan vijf jaar acuut ondervoed was, en 7% ernstig accuut ondervoed.

Tegelijkertijd heeft Soedan te maken met meerdere, overlappende gezondheidscrises. AZG-teams hebben meer dan 12.000 patiënten behandeld voor traumaletsels als gevolg van gewelddadige aanvallen, en in de eerste week van februari ’24 stroomden de slachtoffers van meerdere Mass Casualty Events binnen in faciliteiten in Khartoem, Noord-Darfur en Zuid-Darfur. Ook moeder- en kindzorg gaat door een diepe crisis: in oktober 2024 was 26% van de zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding gaven in Nyala, Zuid-Darfur, acuut ondervoed.

"Uitbraken van mazelen, cholera en difterie verspreiden zich door slechte leefomstandigheden en verstoorde vaccinatiecampagnes, en geestelijke gezondheids- ​ en medische zorg blijft pijnlijk beperkt voor overlevenden van seksueel geweld", zegt Marta Cazorla, AZG-noodcoördinator. “Deze verergerende crises weerspiegelen niet alleen de wreedheid van het conflict, maar ook in welke mate het zorgsysteem afgebrokkelt is en de humanitaire respons faalt.” ​
Sinds april 2023 kwamen meer dan 1,7 miljoen mensen naar ziekenhuizen, gezondheidsfaciliteiten en mobiele klinieken die Artsen Zonder Grenzen ondersteunt of leidt, en meer dan 320.000 mensen werden opgenomen in onze spoedafdelingen.

Volgens de VN zijn meer dan 13 miljoen mensen ontheemd geraakt door het conflict – velen van hen meermaals. Hiervan zijn 8,9 miljoen mensen nog steeds ontheemd in Soedan, terwijl 3,9 miljoen mensen naar buurlanden zijn gevlucht. Vaak leven ze in overvolle kampen zonder toegang tot voedsel, water, gezondheidszorg of een gevoel van toekomst.

Volgens de WHO is meer dan 70 procent van de gezondheidsvoorzieningen in door conflicten getroffen gebieden nauwelijks operationeel of volledig gesloten. Sinds het begin van de oorlog heeft Artsen Zonder Grenzen meer dan 80 gewelddadige incidenten tegen onze medewerkers, infrastructuur, voertuigen en voorraden geregistreerd. Klinieken zijn geplunderd en vernield, medicijnen gestolen en gezondheidswerkers aangevallen, bedreigd of gedood.

"Gebouwen werden vernield, zelfs bedden werden geplunderd en medicijnen werden tot de grond toe afgebrand. Vanuit de verte zag het eruit als een ziekenhuis, maar toen je er binnenging, was het een schuilplaats voor slangen en gras", zei Muhammad Yusuf Ishaq Abdullah, AZG-medewerker gezondheidsbevordering in Tawila, Noord-Darfur, over de toestand van het ziekenhuis van Tawila nadat het in juni 2023 was aangevallen en geplunderd.

Het naderende regenseizoen dreigt de catastrofale situatie nog erger te maken. Aanvoerroutes worden afgesneden en hele regio's kunnen onder water komen te staan, net nu de hongerkloof piekt en ondervoeding en malaria toenemen. 

1. Artsen Zonder Grenzen roept op tot onmiddellijke paraatheidsmaatregelen in de aanloop naar dat regenseizoen. Er moeten meer grensovergangen worden geopend en belangrijke wegen en bruggen moeten worden gerepareerd en toegankelijk blijven, vooral in Darfur, waar seizoensgebonden overstromingen gemeenschappen jaar na jaar isoleren.
2. Daarnaast moeten humanitaire beperkingen worden opgeheven en ongehinderde toegang moet worden gegarandeerd. AZG dringt er bij alle actoren - inclusief donoren, regeringen en VN-agentschappen - op aan om de hulpverlening mogelijk te maken en te prioriteren, zodat de hulp niet alleen het land bereikt, maar ook snel en veilig tot bij zwaarst getroffen en meest afgelegen gemeenschappen geraakt. Zonder een serieuze inzet om de politieke, financiële, logistieke en veiligheidsbarrières te overwinnen die de laatste hulpverlening in de weg staan, zal hulp buiten bereik blijven voor talloze mensen.
3. En ten slotte herhaalt Artsen Zonder Grenzen haar oproep aan de strijdende partijen en hun bondgenoten om ervoor te zorgen dat burgers, humanitair personeel en medische teams worden beschermd en dat alle beperkingen op de bewegingen van humanitaire goederen en personeel worden opgeheven, vooral nu het regenseizoen snel nadert.