Mazelen

De grootste kans om mazelen op te lopen hebben mensen die niet of onvoldoende gevaccineerd zijn, vooral kinderen jonger dan vijf jaar. Epidemieën komen vaak voor in conflictgebieden en in dichtbevolkte omgevingen zoals vluchtelingenkampen, waar vaccinatiegraad laag is en lokale gezondheidssystemen zwak zijn.

Landen zoals de Democratische Republiek Congo en de Centraal-Afrikaanse Republiek worden regelmatig getroffen door uitbraken, omdat gezondheidsautoriteiten daar vaak niet over voldoende middelen beschikken om routinematige vaccinatieprogramma’s uit te voeren. Bovendien maken afgelegen gebieden en moeilijk toegankelijk terrein het logistiek bijzonder uitdagend om vaccins en ander noodzakelijk materiaal te vervoeren voor vaccinatiecampagnes.
 

Mazelen wordt veroorzaakt door een extreem besmettelijk virus. Maar liefst 90 procent van de niet-immune mensen die samenleven met een besmet persoon, raakt zelf geïnfecteerd. Eén zieke kan tot 18 anderen besmetten. Het virus verspreidt zich via de neus, mond of keel van geïnfecteerde personen door hoesten, niezen en ademen. Vaccinatie blijft de beste bescherming tegen mazelen.

De eerste symptomen verschijnen meestal 10 tot 14 dagen na blootstelling aan het virus en omvatten een loopneus, hoest, oogontsteking, huiduitslag en hoge koorts. In tot 20 procent van de gevallen leidt mazelen tot ernstige en mogelijk dodelijke complicaties, zoals zware diarree, luchtweginfecties (waaronder longontsteking), blindheid en hersenontsteking (encefalitis).

Er bestaat geen specifieke antivirale behandeling tegen mazelen. De zorg is gericht op het verlichten van symptomen, zoals koorts, en het behandelen van complicaties. Patiënten worden geïsoleerd om verdere verspreiding te voorkomen. De meeste mensen herstellen binnen twee tot drie weken, maar in omgevingen met beperkte middelen overlijdt tot 15 procent van de besmette personen aan complicaties. 

De meeste slachtoffers zijn kinderen, vooral jonger dan vijf jaar en kinderen met een verzwakt immuunsysteem, bijvoorbeeld door ernstige ondervoeding.

Om officieel van een uitbraak te spreken, is laboratoriumbevestiging nodig. In overbevolkte of gesloten omgevingen, zoals kampen voor vluchtelingen en ontheemden, wordt echter al één bevestigd geval als een uitbraak beschouwd, omdat het virus zich daar razendsnel verspreidt.

Artsen Zonder Grenzen reageert bij uitbraken door medische zorg te verlenen aan patiënten met mazelen en grootschalige vaccinatiecampagnes op te zetten om verdere verspreiding te voorkomen.