Sinds 2021, en de moord op president Jovenel Moïse, is Haïti weggezakt in politieke instabiliteit en extreem geweld. De straten van Port-au-Prince zijn uitgegroeid tot ware slagvelden, waar dagelijks vuurwapens, gepantserde voertuigen en explosieve drones worden ingezet.
Tientallen bendes hebben grote delen van de hoofdstad in handen en breiden hun activiteiten steeds verder uit naar andere regio’s van het land.
Sinds december 2025 voeren de Haïtiaanse veiligheidsdiensten, met steun van burgerwachten en private militaire bedrijven, hun operaties tegen deze groepen fors op. Tussen maart 2025 en januari van dit jaar kwamen daarbij meer dan 5.500 mensen om het leven. Vorig jaar behandelde AZG in en rond Port-au-Prince meer dan 3.650 mensen met verwondingen door geweld.
Begin april zijn ook de eerste leden aangekomen van de “Gang Suppression Force”, een door de VN goedgekeurde multinationale militaire en politiemacht van 5.500 mensen.
Ondertussen blijven burgers de grootste slachtoffers: ze raken gevangen in vuurgevechten, worden gedood of verwond, moeten vluchten en verliezen vaak elke toegang tot medische zorg en andere basisdiensten.
Het huidige geweld komt bovenop jaren van rampen: aardbevingen, orkanen en cholera-uitbraken hebben het leven van miljoenen Haïtianen al zwaar onder druk gezet.
In 2026 zullen naar schatting 6,4 miljoen mensen nood hebben aan dringende humanitaire hulp. Dat is de helft van de bevolking en vier keer zoveel als tien jaar geleden.
In grote delen van het land ontbreken basisvoorzieningen zoals gezondheidszorg, drinkbaar water, afvalophaling en onderwijs. Daarbovenop zijn de brandstofprijzen geëxplodeerd, waardoor voedsel en openbaar vervoer voor veel mensen onbetaalbaar zijn geworden.
De onveiligheid maakt het voor veel hulporganisaties bijzonder moeilijk om te werken. Vooral in gebieden onder controle van gewapende groepen is het vaak onmogelijk om de meest kwetsbare mensen te bereiken.
Daar komt nog bij dat de humanitaire hulp al jaren structureel ondergefinancierd is. Vorig jaar werd slechts één kwart van het benodigde budget opgehaald, tegenover 40% in 2024 en 33% in 2023.
Ongeveer 40% van het medisch personeel heeft Haïti de voorbije jaren verlaten uit angst voor geweld en onveiligheid.
In Port-au-Prince is naar schatting twee derde van de gezondheidsinstellingen beschadigd of volledig buiten gebruik, na aanvallen, plunderingen of brandstichting. Er is nog maar één openbaar ziekenhuis met chirurgische capaciteit actief, en dat draait voortdurend over zijn limieten.
Veel andere werkende zorginstellingen zijn privéklinieken waar patiënten moeten betalen, en die zijn voor de armste mensen simpelweg onbereikbaar.
Het resultaat is een diepe ongelijkheid in toegang tot zorg. Voor tienduizenden mensen die leven in door bendes gecontroleerde wijken, achter gevaarlijke checkpoints, of in tijdelijke opvangplaatsen, zijn de ziekenhuizen en mobiele klinieken van AZG vaak de enige mogelijkheid om medische hulp te krijgen.
Ons traumaziekenhuis in Tabarre, een van de laatste in het land en de enige instelling met een gespecialiseerde brandwondenafdeling, moest zijn capaciteit vorig jaar uitbreiden van 75 naar 90 bedden om de aanhoudende toestroom van patiënten aan te kunnen.
We behandelen er aandoeningen die rechtstreeks voortkomen uit de instorting van het zorgsysteem: vermijdbare ziekten door slechte leefomstandigheden, zoals diarree, luchtweginfecties en schurft, maar ook ernstige complicaties bij bevallingen en verergerde chronische ziekten doordat patiënten geen behandeling krijgen.
Geweld dwingt mensen voortdurend om te vluchten. Ze slaan op de loop voor aanvallen door gewapende groepen of operaties van veiligheidsdiensten, en keren soms later weer terug.
In totaal zijn al meer dan 1,45 miljoen mensen in Haïti ontheemd geraakt. Alleen al in 2025 ging het om meer dan 400.000 mensen, vooral door de uitbreiding van bendecontrole in de regio’s Artibonite en Centre, vlak bij Port-au-Prince.
Buiten de hoofdstad vinden veel ontheemden onderdak bij familie, vaak in overvolle woningen. In Port-au-Prince zelf leven bijna 200.000 mensen verspreid over 95 geïmproviseerde opvangplaatsen: scholen, kerken, sportvelden of braakliggende terreinen. Gemiddeld wonen er per site zo’n 2.000 mensen.
Deze plekken zijn meestal onveilig en onhygiënisch. Er is weinig bescherming tegen regen en zon, nauwelijks toegang tot schoon water en zwaar overbelast sanitair. Dat vergroot het risico op ziektes, misbruik en seksueel geweld.
In de mobiele klinieken die AZG nabij deze sites inzet, hadden sinds begin dit jaar bijna één op de vier patiënten schurft. Bij kinderen onder de vijf kampte 27% met een luchtweginfectie.
Begin maart deelden onze teams hygiënekits en basisgoederen uit aan 3.000 mensen op vijf locaties, nadat zij moesten vluchten voor nieuw geweld in de wijk Cité Soleil.
De toename van geweld treft vrouwen en meisjes in Port-au-Prince bijzonder hard.
In de zorginstellingen waar AZG slachtoffers van seksueel geweld medische en psychosociale hulp biedt, zagen onze teams het aantal gevallen de afgelopen jaren explosief stijgen.
In sommige centra is het aantal opnames sinds 2021 bijna verdrievoudigd. In 2025 alleen al hielp AZG bijna 5.000 overlevenden van seksueel geweld, van alle leeftijden.
Maar niet alleen de aantallen zijn schokkend. De gewelddadigheid van de aanvallen neemt ook toe. Steeds vaker melden patiënten dat ze door meerdere mannen tegelijk zijn verkracht — soms met meer dan tien — of door zwaarbewapende daders, tijdens grootschalige aanvallen op hele wijken.
Omdat noodopvang en juridische ondersteuning grotendeels ontbreken, hebben veel overlevenden geen andere keuze dan terug te keren naar dezelfde buurten waar ze zijn aangevallen. Daardoor geeft één op de vijf patiënten aan al meerdere keren slachtoffer te zijn geweest van seksueel geweld.
In 2025
Eerste drie maanden van 2026
