Een patiënt die lijdt aan slaapziekte fase 2, krijgt een behandeling. ©AZG/Claude Mahoudeau

Slaapziekte

Een patiënt die lijdt aan slaapziekte fase 2, krijgt een behandeling. ©AZG/Claude Mahoudeau
Toegang tot gezondheidszorg

Slaapziekte

  • Publish date: 24 maart 2026

Menselijke Afrikaanse trypanosomiasis, beter bekend als ‘slaapziekte’, is een dodelijke parasitaire ziekte die wereldwijd miljoenen mensen bedreigt, vooral in Afrika ten zuiden van de Sahara.

Afrikaanse trypanosomiasis, beter bekend als slaapziekte, is een parasitaire infectie die wordt overgedragen door tseetseevliegen, die zich op hun beurt hebben besmet via mensen of dieren die drager zijn van de ziekteverwekkende parasiet.  

Tseetseevliegen komen voor in 36 landen in Sub-Sahara Afrika, waardoor 65 miljoen mensen het risico lopen de ziekte op te lopen.   

Dankzij jarenlange inspanningen is het aantal nieuwe gevallen van mensen met slaapziekte de afgelopen twintig jaar met 97 % gedaald. De diagnose en behandeling van de ziekte blijven echter complex en vereisen specifieke expertise. 

child in front of mosquito net
mosquito nets

Twee verschillende soorten parasieten 

Slaapziekte wordt beschouwd als een verwaarloosde ziekte en komt in twee vormen voor, veroorzaakt door twee verschillende parasieten:  

  • Trypanosoma brucei gambiense, voorkomend in West- en Centraal-Afrika, dat 92% van de gemelde gevallen vertegenwoordigt. Een persoon kan jarenlang besmet zijn zonder symptomen te vertonen. Wanneer de symptomen zich voordoen, is de ziekte vaak al in een vergevorderd stadium en is het centrale zenuwstelsel aangetast.
  • Trypanosoma brucei rhodesiense, dat minder dan 8% van de gevallen vertegenwoordigt en voorkomt in Oost- en Zuid-Afrika. Het veroorzaakt een acute infectie. De symptomen verschijnen binnen enkele weken of maanden en de ziekte vordert snel en tast verschillende organen aan, waaronder de hersenen. 

Beide parasieten worden overgedragen door de beet van de tseetseevlieg. 

Er bestaat ook Amerikaanse trypanosomiasis, of de ziekte van Chagas. Deze komt vooral voor in Latijns-Amerika. De ziekte wordt veroorzaakt door een andere ondersoort van Trypanosoma, die door een andere vector wordt overgedragen. De kenmerken van de ziekte verschillen sterk van die van Afrikaanse trypanosomiasis.